Droga do Oz: reportaż z finału projektu „Scena dla wszystkich”

Zanim jednak pojawiły się pierwsze pomysły scenariuszowe, projekt rozpoczął się od bardzo ważnego etapu – warsztatów konsultacyjnych. To wtedy, podczas serii spotkań, zespół Centrum Kultury Podgórza oraz Akademii Sztuk Teatralnych wsłuchiwał się w potrzeby przyszłych uczestników. Analizowano, co może im pomóc w bezpiecznym i przyjaznym wejściu do świata teatru, jakie bariery napotykają w instytucjach kultury i jak sprawić, by czuli się w nich swobodnie. Te rozmowy były fundamentem – pozwoliły zbudować taki program, który realnie otwierał drzwi, zamiast tworzyć kolejne przeszkody.

Dopiero później ruszyły właściwe zajęcia warsztatowe. Niemal trzydzieści intensywnych spotkań, podczas których uczestnicy poznawali tajniki pracy aktora. Nie było tu miejsca na pośpiech, ale było mnóstwo przestrzeni na rozwój: ćwiczenia z głosem, ruchem scenicznym, improwizacją i współpracą w grupie. Każde spotkanie prowadziło ich krok po kroku w głąb teatralnego świata.

W ramach projektu odbywały się także wizyty w krakowskich teatrach. Uczestnicy mieli okazję zajrzeć tam, gdzie na co dzień nie trafiają widzowie: do kulis, garderób, pracowni scenograficznych. To właśnie te momenty budowały w nich poczucie, że są pełnoprawnymi twórcami, a nie jedynie gośćmi w instytucji kultury.

W końcu przyszedł czas na to, co każdy spektakl musi mieć – scenariusz. Inspirowany „Czarnoksiężnikiem z Krainy Oz”, został opracowany wspólnie przez uczestników i prowadzących. W każdej scenie znalazły się ich pomysły, fragmenty improwizowanych dialogów i wątki, które chcieli opowiedzieć publiczności. To nie była adaptacja klasycznej historii – to była ich własna podróż przez lęki, marzenia, przyjaźń i odwagę.

Po powstaniu scenariusza rozpoczęła się najbardziej wymagająca część projektu: próby. Intensywne, pełne emocji, czasem trudne, czasem wyczerpujące, ale zawsze prowadzące do przodu. Zespół wielokrotnie powtarzał sceny, pracował nad choreografiami, wspierał się nawzajem i uczył się współodpowiedzialności. Dla części uczestników było to pierwsze zetknięcie z tak poważnym procesem twórczym. Dla nas – ogromny dowód na to, że gdy tworzy się przestrzeń bez barier, ludzie potrafią rozwinąć skrzydła szerzej, niż zakładali.

Projekt „Scena dla wszystkich” został zrealizowany dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura dostępna”. I choć był wymagający, czasochłonny i momentami naprawdę trudny – jednogłośnie możemy powiedzieć, że było warto. Pokazał, że instytucje kultury mogą i powinny być otwarte na osoby, które z różnych powodów były dotąd wykluczane z dostępu do sztuki. Potwierdził też, że teatr ma niezwykłą moc: łączy ludzi, buduje poczucie sprawczości, dodaje pewności siebie i otwiera nowe ścieżki.

Wieczór finału był pięknym podsumowaniem ośmiu miesięcy pracy, ale też początkiem pytania, które wybrzmiewa dziś coraz głośniej: jak sprawić, by takich projektów było więcej? Jak jeszcze szerzej otwierać drzwi? Bo po tym, co zobaczyliśmy na scenie, jedno jest pewne – talent, zaangażowanie i emocje uczestników zasługują na to, by zobaczyło je jak najwięcej osób.

„Kraina Oz” dobiegła końca, ale energia, którą pozostawiła – zostanie z nami na długo.

Dorotki: Marta Gałuszka, Anna Komorek, Dorota Wach
Chór rodziców: Bożena Nadrowska, Jan Gałuszka, Wojciech Opoka, Monika Szubrycht
Strachy na wróble: Natalia Opoka, Igor Szubrycht
Blaszany drwal: Maciej Ozga
Lwice: Paulina Kruczek, Małgorzata Łuba
Czarownice: Dorota Opoka, Anna Pawlik, Alina Rojek-Stokłosa,, Edward Kolasa, Maciej Trybus
Wysłannik Czarnoksiężnika: Małgorzata Hauser
Toto: Katarzyna Kuźma, Aleksandra Zięba


Opieka artystyczna: Remigiusz Brzyk, Artur Gołuch, Weronika Kowalska, Anna Krok, Adrianna Mrowiec, Maciej Sajur, Martyna Wawrzyniak
Koordynacja projektu: Michalina Bałys