Noc Poezji 2026 z udziałem Centrum Kultury Podgórza

Korzeni poezji kryminalnej (crime poetry) można się doszukiwać już w średniowiecznych balladach. W XIX wieku pojawiają się wyraziste, mroczne utwory Edgara Allana Poe, który mistrzowsko łączył grozę z poetyckim pięknem. W polskiej tradycji literackiej warto przywołać m.in. „Ballady i romanse” Adama Mickiewicza, a także mniej oczywiste przykłady, jak wiersz Artura Oppmana „O Cesi, co ssała paluszek i o krawcu z nożycami”. Tegoroczna edycja krakowskiej Nocy Poezji jest zaproszeniem do spojrzenia na literaturę przez pryzmat zbrodni, tajemnicy i moralnych dylematów. Towarzyszące jej hasło przewodnie „Błysk rewolweru”, zostało zaczerpnięte z twórczości Wisławy Szymborskiej. Pochodzi z jednego z pierwszych prozatorskich utworów literackich Noblistki – romansu kryminalnego o tym samym tytule.

W ten wyjątkowy projekt włącza się również Centrum Kultury Podgórza w Krakowie, zapraszając Krakowian i gości na ciekawe wydarzenia z poezją kryminalną w roli głównej, organizowane przez dwie filie: Klub Wola Duchacka (ul. Malborska 98) oraz Klub Płaszów (ul. Gumniska 32).

W Klubie Wola Duchacka (9 października, godz. 18.00) zostanie wystawiony spektakl poetycki „Kronika wypadków”, oparty na opowiadaniu „Smoluch” Stefana Grabińskiego oraz wierszach Cezarego Lewanowicza z tomu „Kronika wypadków”. Punktem wyjścia będzie nocna podróż pociągiem, który pozornie spokojnie zmierza do końcowej stacji. Atmosfera grozy znana z twórczości Stefana Grabińskiego połączy się ze współczesną poezją, dotyczącą między innymi przemocy, wojny w Ukrainie, kryzysu na granicy, wykluczenia społecznego i nietolerancji. Pociąg zmierzający ku katastrofie stanie się metaforą świata pełnego niepokoju i zdarzeń, wobec których trudno pozostać obojętnym. Spektakl zostanie zaprezentowany w aktorskiej i autorskiej interpretacji Beaty Anny Symołon. Wstęp na spektakl jest wolny. Będzie on również transmitowany online na profilu facebookowym Klubu Wola Duchacka.

Szczegóły na wola.ckpodgorza.pl

Poezja migowa różni się od tej, która znana jest osobom posługującym się językiem fonicznym. Możemy wyróżnić kilka jej rodzajów, m.in.: poezję kształtu, poezję liczbową czy poezję imienną. Wchodzi ona również w skład Visual Vernacular (Języka Wizualnego, zwanego też „miganiem pantomimicznym”) – teatralnej formy opowiadania historii w naturalnym języku migowym, z silnym wyczuciem ruchów ciała, znaków, gestów oraz ekspresji twarzy. Celem Nocy Poezji Migowej – organizowanej cyklicznie od 2018 r. – jest nie tylko przybliżanie i popularyzowanie tej formy sztuki wśród osób słyszących, ale również stworzenie płaszczyzny dla integracji dwóch zupełnie różnych od siebie – pod względem językowym i kulturowym – społeczności: osób Głuchych oraz słyszących. Tegoroczna, IX edycja wydarzenia odbędzie się 10 października (sobota), w godz. 17.00-20.30 w  Klubie Płaszów (ul. Gumniska 32). Tym razem jej osią będą motywy kryminalne („Kryminalna Poezja Migowa”).

W programie znajdą się: krótki wykład dotyczący motywów grozy, tajemnicy i kryminału w poezji polskiej i światowej, warsztaty poezji migowej i Visual Vernacular (zarówno dla osób Głuchych jak i słyszących), a także pokaz poezji migowej (poetek i poetów wyłonionych na podstawie wcześniejszych zgłoszeń) oraz interpretacji wybranych utworów w PJM (Polskim Języku Migowym). Gośćmi specjalnymi będą: Edyta Kozub – reprezentująca Polskę na międzynarodowych festiwalach Visual Vernacular oraz Adam Stoyanov – aktor, performer i jeden z najbardziej rozpoznawalnych poetów migowych w Polsce. Artyści zaprezentują premierowe interpretacje inspirowane tematyką kryminalną, tworząc autorskie utwory specjalnie na potrzeby wydarzenia. W planie jest także jednodniowa wystawa „Noc Poezji Migowej”.

 

IX Noc Poezji Migowej będzie w całości dwujęzyczna i skierowana do osób Głuchych, słabosłyszących oraz słyszących. Wszystkie części programu zostaną przetłumaczone na Polski Język Migowy oraz język polski foniczny. Zapewnione zostaną również napisy na żywo, a prezentowane teksty będą wyświetlane na ekranie. Uczestnicy i uczestniczki będą mogli wybrać najbardziej komfortowy sposób odbioru treści.
Szczegóły na plaszow.ckpodgorza.pl
Zaproszenie na „Kryminalną Poezję Migową” przygotowane w Polskim Języku Migowym, z napisami w języku polskim jest dostępne TUTAJ.

Organizatorem IX Nocy Poezji Migowej jest Centrum Kultury Podgórza w Krakowie, we współpracy z Fundacją Grupa MIGAWKI – pomysłodawcą projektu.

Noc Poezji stanowi część miejskiego cyklu Krakowskie Noce (koordynowanego przez Wydział Kultury UMK). Składa się na niego łącznie siedem projektów kulturalnych. Za nami już tegoroczna: Noc Kin Studyjnych, Noc Muzeów, Noc Teatrów, Noc Tańca i Noc Jazzu i Noc Cracovia Sacra. Całość zwieńczy właśnie Noc Poezji, organizowana w dniach 9-11 października 2026. Więcej na: krakowskienoce.pl