Wykłady historyczne: O Cystersach i recyklingu naszych przodków

Wykład pierwszy:
„Cystersi – zakon, który w XIII wieku posiadał w Europie dwa tysiące opactw lub parafii”.
Prowadzenie: Danuta Gajewska.

Godz. 17.00

Do Mogiły sprowadził Cystersów biskup Iwo Odrowąż w 1222 roku. Od tej pory towarzyszą Krakowianom, a w początkach istnienia Nowej Huty sprawował wyłączną opiekę duchowną nad mieszkańcami „miasta bez Boga”. Działają nieprzerwanie ponad osiemset lat, opactwo oszczędzili nawet zaborcy podczas kasacji zakonów. Kościół mogilski jest Bazyliką Krzyża Świętego, miejscem kultu, celem pielgrzymek, budowlą z zachowanym stylem późnoromańskim. Zasłużeni opaci, dostojni odwiedzający, artyści, donatorzy, otoczenie klasztoru, Muzeum Duchowości i Kultury Cystersów, to wszystko będzie tematem marcowego wykładu. 



Wykład drugi:
„Recykling sprzed wieków - czyli o archeologicznych dowodach powtórnego wykorzystywania starych narzędzi, sprzętów domowych i materiałów budowlanych”.
Prowadzenie: Ewa Kubica Kabacińska

Godz. 18.00

Podczas wykładów archeologicznych prezentowanych w Centrum Kultury Podgórza, już niejednokrotnie była mowa o tym, że naszym przodkom nieobce były zachowania, które skłonni jesteśmy uważać za wytwór czasów najnowszych.  Wśród nich wymienić możemy zarówno recykling, jak i ideę "zero waste". I, o ile dziś bardziej możemy zrozumieć potrzebę zastosowania idei nie marnowania pożywienia, odzieży i różnych drobnych przedmiotów w trudnych czasach, w których przyszło żyć naszym przodkom, to już przewożenie na miejsca nowych budów ciężkiego, często kamiennego materiału pozyskanego podczas rozbiórki starych budowli, może co najmniej zadziwiać. 

Tymczasem archeolodzy dobrze znają zjawisko tzw. wtórnego wykorzystywania przez naszych przodków nie tylko drobnych przedmiotów, ale też ciężkich kamiennych bloków, czy drewnianych belek. Znaleziska takie wprowadzają często spore zamieszanie w środowisku badaczy, kiedy, na przykład, w murach nowożytnego dworu znajdują ciosy kamienne z wczesnego średniowiecza. I o takich znaleziskach: małym przęśliku wykonanym ze skorupy garnka wypalonego kilkaset lat wcześniej niż wykonano sam przęślik, o naprawianiu rozbitych glinianych garnków, o romańskich kamiennych ciosach i gotyckich i cegłach w murach późniejszych kościołów i pałaców oraz o maleńkim drewnianym kościółku zbudowanym z belek zachowanych z rozbiórki starszej, okazałej świątyni, będzie opowiadał kwietniowy wykład.