Wykłady historyczne

Kraków, a powstanie styczniowe. 163 rocznica zrywu.

Prowadzenie: Danuta Gajewska

Wykład poświęcony roli Krakowa w wydarzeniach związanych z powstaniem styczniowym, w 163. rocznicę tego jednego z najważniejszych zrywów niepodległościowych w historii Polski. Spotkanie przybliży sytuację miasta w drugiej połowie XIX wieku oraz jego znaczenie jako ośrodka wsparcia politycznego, organizacyjnego i symbolicznego dla sprawy narodowej.

Podczas wykładu omówione zostaną realia życia w Krakowie w czasie powstania, postawy mieszkańców oraz formy zaangażowania w walkę o niepodległość. Uczestnicy poznają także mniej znane fakty i lokalne wątki historyczne, które pozwolą lepiej zrozumieć znaczenie miasta w kontekście ogólnonarodowych wydarzeń.

Spotkanie będzie okazją do refleksji nad pamięcią historyczną oraz rolą Krakowa w kształtowaniu tożsamości narodowej w okresie zaborów.

Nie tylko Biskupin – najciekawsze odkrycia na ziemiach polskich okiem archeologa: Dla ludzi, czy dla bogów - problem znalezisk tzw. skarbów

Prowadzenie: Ewa Kubica-Kabacińska

Znaleziska tzw. skarbów od lat rozpalają wyobraźnię nie tylko pasjonatów archeologii. Najczęściej kojarzą się z odkrywaniem naczyń lub skrzyń wypełnionych monetami i biżuterią wykonanymi z drogocennych kruszców. W powszechnym przekonaniu były one zakopywane w ziemi w momentach zagrożenia, z myślą o ich późniejszym wydobyciu, gdy niebezpieczeństwo minie.

Tymczasem analizy archeologiczne pokazują, że wiele tego typu depozytów miało zupełnie inny charakter. Często były one formą ofiar składanych bóstwom, a nie próbą zabezpieczenia doczesnego majątku. Również skład odnajdywanych zespołów przedmiotów nie zawsze odpowiada potocznym wyobrażeniom. Zdarza się, że zamiast kosztownych precjozów odkrywane są żelazne narzędzia rolnicze lub skromne ozdoby wykonane z pospolitych materiałów, ukryte w prostych glinianych naczyniach.

Właśnie tym zagadnieniom — ze szczególnym uwzględnieniem skarbów datowanych na okres średniowiecza — poświęcony będzie lutowy wykład, który pozwoli spojrzeć na archeologiczne „skarby” z nowej, mniej oczywistej perspektywy.

Danuta Gajewska – historyczka, przewodniczka miejska po Krakowie.
Ewa Kubica-Kabacińska – archeolog, pracownik naukowy Muzeum Archeologicznego w Krakowie.